Zorunlu ve Önerilen Ekipmanlar
Yürürlükteki mevzuat · 2026 cezaları · CE standartları
Türkiye'de motosiklet ekipmanı artık "iyi olur" listesi değil; büyük bölümü yürürlükteki mevzuatla zorunlu. 4 Kasım 2025'te yapılan yönetmelik değişikliğiyle uzun süredir sadece kask üzerinden yürüyen zorunluluk, koruma gözlüğü ve koruyucu eldiveni de kapsayacak şekilde genişledi. Bu yazıda önce yasal olarak takmak zorunda olduklarınızı, sonra zorunlu olmasa da kaza anında fark yaratan donanımı ele alıyoruz.
Yasal Zorunlu Ekipmanlar
Yönetmeliğin 150 nci maddesinin güncel hali; üç tekerlekli yük motosikletleri ile sürücüsü ve yolcuları bir çerçeve veya karoseri ile korunan araçlar hariç olmak üzere aşağıdaki zorunlulukları getiriyor.
| Ekipman | Kimin için zorunlu? | Not |
|---|---|---|
| Koruma başlığı (kask) | Sürücü ve yolcu | Takmak ve bağlamak zorunlu. Bisiklet, elektrikli bisiklet, motorlu bisiklet ve 1/1/2001 sonrası üretilen T3 kategorisi traktörlerde de geçerli. |
| Koruma gözlüğü | Sürücü | Koruma başlığında koruma gözlüğü (vizör) varsa ayrıca gözlük aranmaz. Bisiklet sürücülerinde gözlük aranmaz. |
| Koruyucu eldiven | Motosiklet sürücüsü ve taşınması halinde yolcu | 4 Kasım 2025'te eklendi. Bisiklet ve motorlu bisiklet (moped) bu zorunluluğun dışında. |
Koruma Başlığı (Kask)
Kask hâlâ listenin en sıkı denetlenen kalemi. Piyasaya arz açısından geçerli referans ECE 22.06; kask içindeki etikette bu onay numarası ve üretim tarihi bulunur. Çatlak, düşme hasarı ya da 5 yaşından eski kasklarda değişim şarttır — dış kabuk sağlam görünse bile iç EPS köpüğü enerji absorpsiyonunu kaybeder.
Koruma Gözlüğü
Bu madde çoğu sürücünün gözünden kaçıyor, çünkü tam kapalı veya modüler bir kaskta kapalı vizör zorunluluğu karşılıyor. Sorun; açık yüz (jet) kask, motocross/enduro kaskı ya da vizörü sökülmüş kask kullananlarda çıkıyor. Bu durumda ayrı bir koruma gözlüğü takmanız gerekir. Vizörünüzü sürüş sırasında açık kullanma alışkanlığınız varsa da denetimde sorun yaşayabilirsiniz.
Koruyucu Eldiven ve TS EN 13594
Yönetmelikte "koruyucu eldiven" ifadesi kullanılıyor; Emniyet Genel Müdürlüğü'nün 4 Kasım 2025 tarihli duyurusunda ise eldivenin TS EN 13594 standardına uygun olması gerektiği belirtildi. Yani ısınmak için taktığınız örgü veya bahçe eldiveni bu zorunluluğu karşılamaz. Kaza anında refleks olarak ilk zemin temasını eller yapar; bu yüzden standart, avuç içi aşınma direncini merkeze alır.
🏷Etikette Ne Aranmalı?
CE işareti + EN 13594:2015 ibaresi + performans seviyesi (Level 1 veya Level 2). Etiket genelde eldivenin iç manşetine dikilidir; kutu üzerindeki reklam yazısına değil bu etikete bakın.
🥊KP İşareti
Etiketteki KP kısaltması, parmak eklemi (knuckle) bölgesinde darbe koruması bulunduğunu gösterir. Standart bunu zorunlu tutmaz — KP'li modeli tercih edin.
🔒Bilek Kapaması
Standardın en kritik testi eldivenin elde kalması. Sadece lastikli, tek kapamalı modeller kaymada sıyrılır. Bilekten ayrı kayışla sıkılan (çift kapamalı) modelleri seçin.
📏Manşet Uzunluğu
Uzun manşet (gauntlet) mont kolunun altına veya üstüne geçerek boşluk bırakmaz. Kısa manşetli şehir eldivenlerinde mont ile eldiven arasında açık bilek kalmamasına dikkat edin.
Kimler Kapsam Dışı?
- Üç tekerlekli yük motosikletleri (triportör tipi) zorunluluğun dışında tutuldu.
- Sürücüsü ve yolcuları bir çerçeve veya karoseri ile korunan araçlar — kabinli scooter/üç tekerlekli araçlar bu istisnaya girer.
- Eldiven zorunluluğu yalnızca motosikletleri kapsıyor; bisiklet ve motorlu bisiklet (moped) kapsam dışı.
- Koruma gözlüğü bisiklet sürücülerinde ve kaskında gözlük/vizör bulunanlarda aranmıyor. Yolcular için gözlük değil, koruma başlığı zorunlu.
2026 Ceza Tutarları
27 Şubat 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7574 sayılı Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 2918 sayılı Kanunun koruyucu sistemleri düzenleyen 78 inci maddesini başlığıyla birlikte değiştirdi ve tutarları belirgin biçimde artırdı. Kask/gözlük ihlalinde artık tekrar eden ihlal kademesi var.
| İhlal | Dayanak | İdari para cezası |
|---|---|---|
| Koruma başlığı veya koruma gözlüğü kullanmamak (sürücü/yolcu) | KTK m.78/1-(b) | 2.500 TL; son ihlalden geriye doğru 1 yıl içinde 2. kez 5.000 TL; 3. ve sonraki her ihlalde 10.000 TL |
| Yönetmelikte belirlenen diğer koruyucu sistemleri kullanmamak — koruyucu eldiven bu kapsamda değerlendirilir | KTK m.78/1-(d) | 1.000 TL |
| 15 yaşını doldurmamış çocuğu koruyucu sistem kullandırmadan taşımak | KTK m.78 | 5.000 TL (sürücüye) |
Denetimler Artıyor
İçişleri Bakanlığı, 2026 yılında 2026-2027 Motosiklet Denetimleri Eylem Planını yürürlüğe koydu. 1 amaç, 4 hedef ve 34 performans göstergesinden oluşan plan 25 paydaş kurumla yürütülüyor. Sürücüyü doğrudan ilgilendiren üç başlık öne çıkıyor:
🚦Motosiklet Bekleme Alanı
Trafik ışıklarında kavşak öncesine motosikletler için ayrılmış bekleme (rezerv) alanları oluşturulması planlanıyor.
↔️Kontrollü Şerit Paylaşımı
Şeritler arası geçişin kurallı hale getirilmesi pilot ilde test ediliyor. Kural netleşene kadar mevcut mevzuat geçerli.
🔧Modifikasyon Denetimi
Motor gücünü artıran veya teknik özellikleri değiştiren mevzuata aykırı modifikasyonlara yönelik denetimler artırılıyor.
👮Ekipman Kontrolü
Kask, gözlük ve eldiven denetimlerinin sıklaşması bekleniyor. Ekipmanı "denetim için" değil, kendiniz için tamamlayın.
Zorunlu Değil, Ama Kritik: Önerilen Ekipmanlar
Aşağıdakiler yasal zorunluluk değil; ancak kaza anında yaralanmanın ağırlığını belirleyen asıl donanım bunlar. Satın alırken markadan çok etikette yazan standardı okuyun.
| Ekipman | Koruma Bölgesi | Aranacak Standart / Seçim Kriteri |
|---|---|---|
| Motosiklet montu | Omuz, dirsek, sırt | EN 17092 sınıflandırması (AAA en yüksek, ardından AA ve A). Koruyucular ayrıca EN 1621-1 Level 2 olmalı; sırt cebi boş gelen modellerde koruyucuyu ayrıca alın. |
| Motosiklet pantolonu | Diz, kalça | EN 17092 + diz/kalça için EN 1621-1 koruyucu. Deri veya abrasyon dirençli tekstil; koruyucunun diz kapağında oturduğunu ayakta değil, sürüş pozisyonunda kontrol edin. |
| Motosiklet botu | Bilek, ayak, incik | EN 13634 standartlı; bilekten yüksek, burulmaya karşı sertleştirilmiş taban ve topuk/bilek takviyesi. |
| Sırt koruyucusu | Omurga | EN 1621-2 Level 2. En kritik ama en çok ihmal edilen ekipman; kuyruk sokumundan omuz hizasına kadar uzunluğu bedene göre seçilmeli. |
| Göğüs koruyucu | Göğüs kafesi | EN 1621-3. Birçok montta ek olarak takılabilir; direksiyon/gidon çarpmasında fark yaratır. |
| Airbag yeleği / montu | Boyun, köprücük, göğüs | Elektronik veya mekanik (kordonlu) tetikleme. Uzun yol ve yüksek hız kullanımında yatırıma değer; elektronik modellerde şarj alışkanlığı gerektirir. |
Sürüş Öncesi Hızlı Kontrol
- Kask etiketinde ECE 22.06 onayı var mı, tokası bağlı mı?
- Vizör kapalı mı? Açık yüz kask kullanıyorsanız koruma gözlüğünüz yanınızda mı?
- Eldiven EN 13594 etiketli mi, bilek kayışı sıkılı mı? Yolcu alacaksanız yolcunun eldiveni de var mı?
- Mont ve pantolondaki koruyucular ceplerinde duruyor mu — çamaşırdan sonra takmayı unutmak yaygın bir hata.
- Bot bağcıkları/kopçaları kapalı mı? Açık bot kaymada ayaktan çıkar.